REGIO. Een gebied dat in het Waasland komende maanden weer in de belangstelling zal staan is de Durmevallei en dan spreken we over Tielrode waar de veerman de bezoekers over zet om dan zo naar Den Bunt in Hamme te stappen of te fietsen. De Durme loopt dan via Hamme en langs verschillende ‘broeken’ naar Waasmunster en Lokeren. En in dat gebied heeft Waterwegen en Zeekanaal in het kader van het Sigmaplan, werken opgezet.

Het is de bedoeling de natuurwaarden van de Durmevallei op te krikken. In het mondinggebied Tielrode - Hamme, geven overstromingsgebieden  extra ruimte en maken het getij minder voelbaar. Verder stroomopwaarts, Waasmunster - Lokeren, herleeft het open meersenlandschap dat ooit zo typisch was voor het gebied. Ook de wetlands (ook draslanden genoemd, zijn gronden die gelegen zijn op de grens tussen landelijke en waterrijke gebieden en een grote biodiversiteit hebben en overtollig water kunnen opvangen en bij droogte geven zij dat water af)  met hooilanden, moerassen, elzenbroekbossen en rietgordels zullen er welkom zijn.

De Durme is een zijrivier van de Schelde en mondt daar nabij Tielrode in uit. Ooit was de Durme een vrij lange rivier met de bron in West-Vlaanderen. Via de Kale en de Moervaart kwam hij in Tielrode terecht. Maar in de loop der jaren, vanaf de 19de eeuw, greep den mens in op de loop zodat er thans enkel nog getij waar te nemen is in het stroomafwaartse gedeelte in de gemeenten Hamme, Tielrode, Waasmunster Zele en Lokeren. ’t Is het stuk getijdenrivier dat W&Z opneemt in het Sigmaplan. In 2010 wordt daar flink aan door gezet.

Het gaat om een oppervlakte van 205 ha waarin estuariene natuur zal komen (een natuurlijke overgangszone van zout- naar zoetwater dat onder invloed van het getij voortdurend verandert) met zoetwaterslikken en -schorren. Een estuariene natuur ontwikkelt zich dus waar getijden vrij spel hebben en zo slikken en schorren afleveren. Een kwestie van eb en vloed waarbij het zoet- en zout water wordt vermengd wat een bijzondere habitat is voor een rij van planten en dieren. Slikken overstromen tweekeer per dag en schorren doen dat vooral bij springtij.

Vorig jaar liep een openbaar onderzoek van 15 juni tot 13 augustus 2009 over het GRUP. Op een infomarkt konden geïnteresseerden de plannen inkijken. Er hoorde zeker voldoende inspraak bij want de adviezen, opmerkingen en bezwaren die inwoners konden indienen werden verwerkt door de Vlaamse Commissie voor Ruimtelijke Ordening (VLACORO).

Het voorontwerp van de bouwplannen is klaar en wordt in 2010 afgewerkt voor het Groot- en Klein Broek. De getijdenrivier vol zoetwater is door hoge dijken afgesloten van de historische meersen. Door de sterke getijdenwerking komt er een versnelde verzanding die het achterliggend gebied in het gedrang brengt. Vandaar dat de rivier best wat meer ruimte kan gebruiken. Dat wordt mogelijk gemaakt door estuariene overstromingsgebieden. Zij zullen ook het getij verder op de Durme stroomopwaarts temperen.

Het Sigmaplan werkt tevens aan een cultuur-historisch en archeologisch onderzoek. Natuur en Bos start met de natuurinrichting van het Weymenbroek en Bulbierbroek ter hoogte van Waasmunster en de Hagemeersen naar Lokeren op. Het is natte rivierbegeleidende natuur in de vorm van wetlands die steeds zeldzamer worden in Vlaanderen. De dieren en planten die zich in zo’n gebieden thuis voelen worden stilaan in hun voortbestaan bedreigd. Door nu natte graslanden te realiseren krijgen ze langs de Durme nieuwe kansen.

Om graslanden mogelijk te maken wordt de grondwatertafel verhoogd en de populieren (canada’s) gekapt.  Maar geen nood, zo zegt men, voor elke boom die langs de Durme wordt gekapt, wordt elders in Vlaanderen minstens één nieuwe aangeplant. De graslanden, die ook bloemrijk zullen zijn, zullen beheerd worden i.s.m. de landbouwers.

Goed om weten is ook dat heel wat verouderde dijken langs de Durme, de komende jaren een opwaardering krijgen en dat met een knipoogje naar het fiets- en wandelwegennetwerk.

W&Z kijkt op iets langere termijn en zegt dat vanaf 2011 er ook werken zullen starten in andere deelgebieden. Zo zal in Den Bunt een tijdelijke tussendijk worden aangelegd om de landbouwers de tijd te geven hun bedrijf stelselmatig aan te passen aan wat er in de omgeving van de Durme te wachten staat.

Verwacht wordt dat de projecten in de Durmevallei vanaf 2015 in een eindfase zullen zitten. Dan zal er een riviervallei zijn waar fietsers, wandelaars, joggers en mountainbikers en heuse thuis zullen krijgen.(Rolf Duchamps)