Kleigroeve Argex van klei naar natuur of industrie?

Image
Zicht op de groeve. De gele transportband die slib van aan de Schelde waar het per schip aan komt, naar de groeve moet brengen.
ZWIJNDRECHT/KRUIBEKE. Er wordt gewerkt  rond een MilieuEffectRapport (MER) voor het Gemeentelijk Ruimtelijk Uitvoeringsplan van Zwijndrecht. Nadat de klei er werd uitgehaald en werd bewerkt en gebakken tot de blekende argexkorrels, wordt nu uitgekeken naar de diepe kleigroeven om er wat mee te doen. Zwijndrecht wil natuur, Kruibeke een KMO-zone.

De groeve wordt nu aangewend om er baggerspecie in te bergen, dat is slibafzetting door erosie, lozingen, indijken van een gebied of het zand van baggerwerken die nodig zijn voor de diepgang van rivieren of waterberging.

Het is al sedert 1980 dat er een tekort is aan locatie om dat slib, die baggerspecie te lozen. Zo werd een historische achterstand opgebouwd bij bepaalde ruimingwerken want de vraag was steeds: waar moeten we er mee heen?
In 2007 kwam er een ‘Ontwerp Uitvoeringsplan Bagger- en Ruimingspecie “ en daarbij hoorde dat die grond hergebruikt kon worden na bewerking, als bouwstof. Daarmee was er dus geen probleem. Dat was er wel met de niet bruikbare specie en de verontreinigde want die moest worden gestort. Zoeken naar locaties was nu de opdracht welke werd omschreven in ‘Technum-studie 2005’. In de Vlaamse regering viel de keuze op de Argexput maar zonder een plan MER.

Image
Rechts is een toegang om met vrachtwagens naar beneden te rijden.
Toch was er voor deze keuze een degelijke motivatie want er was een natuurlijke kleibarrière en er was een capaciteit voor handen van  5 miljoen kubieke meter. De aanvoer van slib was mogelijk per schip. Momenteel is de transportband aangelegd van aan de Schelde over de weg Burcht-Kruibeke naar de kleigroeve toe.
Sinds 2005 is er ook een huurovereenkomst tussen Waterwegen & Zeekanaal en Argex.
Voor de realisatie van de nabestemming, als de groeve is vol gestort, zijn er twee varianten opgemaakt van een natuurinrichtingsplan. Die zijn trouwens goedgekeurd door ANB (Administratie Natuur en Bos).

Op de hele groeve is er een stuk Zwijndrecht met het BPA Casteleynenhoek en voor Kruibeke is er het BPA Sterhoek. Het onderzoek dat bij de toekomstige bestemmingen hoort is erg belangrijk. De bodem moet worden bekeken op verontreiniging en bijkomende verharding.Wat zullen de kwantitatieve en kwalitatieve effecten zijn op het grond- en oppervlaktewater met de Zwaluwbeek en de Schelde in de nabijheid. Op vlak van natuur moet onderzocht worden wat de effecten zijn op de natuurlijke netwerken tot ver buiten het plangebied nl. tot het Fort; het overstromingsgebied KBR en ook de Polder van Hoboken langs de overkant van de Schelde.

Image
Het gebied is niet toegankelijk en werd afgesloten met hoge ijzeren hekken.
In de nabijheid van de kleigroeve speelt het erfgoedlandschap zeker een rol met het Bakkersveer; Sleutelhof, de polders, de bolle akkers, de beekvallei. Voor het geluid zal er een berekening zijn tot 200 meter buiten het plangebeid en zal de huidige situatie moeten vergeleken worden met alternatieve nabestemmingen zoals bv. volcontinu werkende bedrijven. Verkeer en industrie zullen getoetst worden aan normen die gelden voor dag, avond en nacht. Er zijn nog meer zaken zoals lucht en ruimte die te onderzoeken zijn.

Zwijndrecht wil zuivere natuur

Zo bekeken is het project rond de kleigroeve toch wat meer dan zeggen: gooi maar dicht, laat de baggerspecie maar komen! In de Zwijndrechtse gemeenteraad heeft raadslid Ronny Dobbeleir (VL.B) onlangs gevraagd hoe ver het eigenlijk staat met de site Argex. Schepen Irène Hoppe zei dat W&Z in 2008 reeds een milieuvergunning heeft ingediend om de argexputten op te vullen met verontreinigde  baggerspecie en een kleine hoeveelheid asbest,in de grote put. Dat zou dan worden gedraineerd en wat dan vrijkomt zal via een waterzuiveringstation worden afgevoerd naar de Schelde.
Zwijndrecht gaf een negatief advies maar de Bestendige Deputatie  van Antwerpen verleende toch de vergunning in november 2008. Zwijndrecht ging daartegen in beroep  maar dat werd in juni 2009 verworpen en zo was meteen de milieuvergunning toegestaan. Dat dacht men toch.

Maar het verhaal ging verder want in Zwijndrecht wist men dat een milieuvergunning geen waarde had als er geen stedenbouwkundige vergunning is. Die was immers door Zwijndrecht reeds in 2007 geweigerd. Opnieuw ging men er tegen in beroep en de provincie Antwerpen willigde dat beroep in. Maar toen verscheen de gewestelijke stedenbouwkundige ambtenaar ten tonele en die ging op zijn beurt in beroep. Ondertussen is er nog geen stedenbouwkundige vergunning de milieuvergunning voor het storten van verontreinigd slibafval.

Image
Het eindpunt van de kleiwinning bevindt zich vlak tegen de Oude Heirbaan, die begint aan de Krijgsbaan (Halfweg ) richting Den Es.
Dat Zwijndrecht de stedenbouwkundige vergunning destijds weigerde was een gevolg van het BPA Casteleynenhoek dat op het grondgebied lag. Hierin stond dat de putten mochten volgestort worden. Het gewest is volgens schepen Hoppe van plan om een RUP (Ruimtelijk Uitvoerings Plan) te maken over de twee gemeentegrenzen heen en daarin willen ze toelaten dat de putten volgestort worden.

Er werd al samen gezeten met het gewest en Zwijndrecht en de bezwaren werden op tafel gelegd. Nu moet dus een plan-MER en een GRUP opgesteld worden.

Op het grondgebied Kruibeke heeft de gemeente zelf al een stedenbouwkundige vergunning afgeleverd wat volgens het BPA zeker kon. De provincie Oost-Vlaanderen leverde ook een milieuvergunning af waaraan echter heel wat voorwaarden aan zijn verbonden. Er zijn o.a. 4 pagina’s voorwaarden i.v.m. stof en geluidsbeheersing, maar ook over monitoring van het percolaatwater. Als voor de gemeente Zwijndrecht de stedenbouwkundige vergunning wordt afgeleverd, mogen ze aan de kleigroeve storten tot 2028. (Rolf Duchamps)